KOZMİK
İSTATİSTİKLER
Dünya'ya her yıl binlerce ton uzay materyali düşüyor. Peki bunlar nereye gidiyor? Hangi türler daha yaygın? İşte verilerle göktaşları.
DÜNYA GENELİ
Kayıtlı Meteorit
Görgü Tanıklı Düşüş
Antarktika Buluntusu
Sınıflandırma Dağılımı
Son 10 Yıl Düşüşleri
En Çok Göktaşı Bulunan Bölgeler
Kıtasal Dağılım
TÜRKİYE RAPORU
Resmi Kayıtlar
Türkiye topraklarına düştüğü resmen onaylanmış ve Meteoritical Bulletin veritabanına girmiş yaklaşık 20 adet göktaşı bulunmaktadır. Bunların en meşhuru 2015 yılında Bingöl'e düşen ve köylülere servet kazandıran Sarıçiçek (Howardite) meteoritidir.
- Çanakkale (1964) L6 Kondrit
- Didim (2007) H5 Kondrit
- Sarıçiçek (2015) Howardite (Vesta)
- Kemer (2008) L4 Kondrit
Yıllara Göre Düşüşler
Düşüş Haritası
Türkiye'ye Düşen Türler
FİZİKSEL VERİLER
Kütle Dağılımı (Bulunanlar)
Çoğu buluntu 100g ile 10kg arasındadır.
Atmosfere Giriş Hızları
Ortalama hız 17-20 km/s civarındadır.
Yoğunluk Karşılaştırması
Demir meteoritleri yer taşlarından çok daha yoğundur.
Manyetik Duyarlılık
Demir ve Pallasitler mıknatısa en güçlü tepkiyi verir.
DÜŞEN vs BULUNAN
Düşen (Falls)
Düşerken birileri tarafından görülüp, yeri tespit edilerek toplanan göktaşlarıdır. Taze oldukları için bilimsel değerleri çok yüksektir.
Bulunan (Finds)
Düşüşü görülmeyen, tesadüfen veya aramalar sonucu (çöllerde, buzullarda) bulunan göktaşlarıdır. Dış etkenlerle bozulmuş olabilirler.
Görgü Tanığı
Meteor düşerken gözlemlendi ve hemen toplandı.
Keşif
Düşüşü görülmedi, yıllar sonra yerde bulundu.
TARİHSEL OLAYLAR
En Eski Kayıtlı Düşüş
Batı dünyasında düşüşü tanıklarca izlenen ve kayda geçen en eski meteorit. "Gökten düşen taş" olarak tarihe geçti.
Tunguska Olayı
Bir meteorun havada patlaması sonucu 2000 km² orman yok oldu. Krater oluşmadı çünkü cisim yere çarpmadan parçalandı.
Karbonlu Kondrit Hazinesi
Güneş sisteminin en eski maddelerini (CAI) içeren tonlarca taş yağdı. Bilim dünyası için bir devrim niteliğindeydi.
Modern Çağın Uyarısı
20 metre çapındaki meteor atmosferde patladı. Şok dalgası camları kırdı ve 1500 kişiyi yaraladı. Araç kameralarıyla en çok kaydedilen olaydır.