GÖKTAŞI
ELEMENTLERİ
Yıldız tozundan gezegenlere... Göktaşlarını oluşturan elementler, mineraller ve izotopların detaylı analizi.
KOZMİK YAPI TAŞLARI
JEOKİMYASAL SINIFLANDIRMA
Lithophile
Kayaç Sever
Silikat veya oksit formunda bulunurlar. Normalde kayaçların içerisinde meydana gelirler.
Elementler: Na, Mg, Ca, Al, S, Fe, Zn, P
Siderophile
Metal Sever
Demirden daha hızlı okside olmazlar. Metalik fazda bulunurlar.
Elementler: Ir, Ni, Fe, P, Cu, Ge
Chalcophile
Sülfür Sever
Sülfit mineralleri oluşturma eğilimindedirler.
Elementler: Se, F, Cu, Zn, Pb
Atmophile
Gaz Sever
Varolan mevcut serbest gazlar ve soygazlardan oluşur. Atmosferde bulunma eğilimindedirler.
YERSEL vs GÖKSEL
Dünya Kabuğu
Dünya'nın yüzeyi, gezegenin oluşumu sırasında "farklılaşma" geçirdiği için hafif elementlerce zengindir. Ağır metaller çekirdeğe çökmüştür.
Kondrit (İlkel)
Kondritler, Güneş Sistemi'nin ilkel ham maddesini temsil eder. Farklılaşmamışlardır, yani ağır metaller ve silikatlar bir aradadır.
UZAY MİNERALLERİ
Kamacite
Düşük Nikel (%5-7) içeren demir alaşımı. Demir meteoritlerinde geniş bantlar (Widmanstätten desenindeki kalın çizgiler) oluşturur.
Taenite
Yüksek Nikel (%20-65) içeren demir alaşımı. Asitle dağlandığında daha parlak ve ince şeritler halinde görünür.
Olivin
Pallasitlerde görülen sarı-yeşil kristaller. Magnezyum ve demir silikattır. Uzaydaki en yaygın minerallerden biridir.
KİMYASAL SINIFLANDIRMA
Bir taşın kimyasal analiz sonuçlarına göre türünü belirleyin. Demir (Fe) ve Silikat oranlarını ayarlayın.
TAŞIL-DEMİR (PALLASİT)
Metal ve silikatlar dengeli bir karışımdadır.
Oksijen İzotop Analizi (Δ17O)
Oksijen izotopları (O-17 ve O-18), göktaşının "DNA"sı gibidir. Bu oranlar, taşın hangi ana cisimden (Dünya, Mars, Vesta vb.) geldiğini kesin olarak belirler.
UZAY MADENCİLİĞİ
Trilyon Dolarlık Taşlar
Bazı metalik asteroidler (M-tipi), Dünya'da nadir bulunan Platin grubu metaller (PGM) açısından o kadar zengindir ki, tek bir asteroidin değeri dünya ekonomisinden fazla olabilir.
Platin
Elektronik & Katalizör
İridyum
Yüksek Teknoloji
Asteroid Değer Hesaplayıcı
Tahmini Ekonomik Değer
RADYOAKTİF SAATLER
Potasyum-Argon (K-Ar)
Potasyum-40 izotopunun Argon-40'a dönüşümü. Volkanik kayaçların ve meteoritlerin soğuma yaşını belirlemek için kullanılır.
Uranium-Kurşun (U-Pb)
Uranium-238'in Kurşun-206'ya dönüşümü. Güneş Sistemi'nin yaşını (4.567 Ga) belirleyen en hassas kozmik saattir.
Rubidyum-Stronsiyum
Rubidyum-87'nin Stronsiyum-87'ye dönüşümü. Çok uzun yarı ömrü sayesinde en yaşlı göktaşlarının tarihlenmesinde kullanılır.
ABLASYON SİMÜLATÖRÜ
KOZMİK TARİHÇE
Güneş Bulutsusu
4.6 milyar yıl önce, devasa bir gaz ve toz bulutu (nebula) kendi kütle çekimi altında çökmeye başladı. Merkezde Güneş oluşurken, etrafındaki diskte toz tanecikleri çarpışarak birleşmeye (akresyon) başladı.
Gezegenimsiler
Küçük taşlar birleşerek kilometrelerce büyüklükteki "gezegenimsi" yapıları oluşturdu. Bu aşamada oluşan cisimler henüz erimemişti ve ilkel yapısını (Kondrit) koruyordu.
Farklılaşma
Yeterince büyüyen cisimler, radyoaktif bozunma ve çarpışma ısısıyla eridi. Ağır metaller (Demir-Nikel) merkeze çökerek çekirdeği, hafif silikatlar ise mantoyu ve kabuğu oluşturdu.